Productschap vis

De regelgeving van de Europese Unie bestaat in hoofdlijnen uit:

1. Verordeningen: deze zijn direct bindend voor alle lidstaten;
2. Richtlijnen: deze zijn ook bindend voor alle lidstaten, maar laten het aan de lidstaten over om middels nationale regelgeving het doel van de richtlijn te bereiken;
3. Besluiten: deze zijn direct bindend voor degenen tot wie het besluit zich richt.

Het Europese visserijbeleid is voornamelijk vastgelegd in Europese verordeningen. Richtlijnen zijn voornamelijk van belang daar waar het gaat over het garanderen van productkwaliteit en voedselveiligheid.

Het beleid voor de Nederlandse zeevisserij wordt in belangrijke mate bepaald door het Europese visserijbeleid: het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB). Dit GVB bestaat uit vier onderdelen:

1. instandhoudingbeleid met als voornaamste doel het beschermen van visgronden en visbestanden;
2. een structuurbeleid met als voornaamste doel het beheersen van de vlootcapaciteit en verbeteren van de infrastructuur;
3. marktbeleid met als voornaamste doel het stabiliseren van de markt;
4. extern beleid met als voornaamste doel het maken van overeenkomsten met niet EU-lidstaten over visserijactiviteiten van de Europese vloot in hun wateren.

Instandhoudingsbeleid

Het instandhouden en veiligstellen van visbestanden wordt mede bewerkstelligd door zogenaamde TACs en quota. Op grond van adviezen van visserbiologen van de International Council for the Exploration of the Sea (ICES) aan de Europese Commissie worden elk jaar de maximale hoeveelheden van de commerciële visbestanden bepaald die de vissers mogen vangen. Deze maximum hoeveelheid is de Total Allowable Catch (TAC). De Raad van Visserijministers stelt de TACs vast voor één jaar. Deze TACs wordt onderverdeeld in nationale quota volgens een ingewikkelde verdeelsleutel, waarbij historische vangsten en een garantiepercentage voor iedere lidstaat van de TAC voor een bepaald bestand, centraal staan. Onderlinge uitwisseling van nationale quota is mogelijk. De lidstaten mogen vervolgens zelf weten hoe zij de nationale quota onder hun vissers verdelen. In Nederland worden de nationale quota onderverdeeld in individuele contingenten. Via het Biesheuvelsysteem wordt ervoor gezorgd dat deze contingenten goed worden beheerd en dat de nationale quota voor o.a. platvis, rondvis en pelagische soorten, niet worden overschreden.

Structuurbeleid

Het structuurbeleid helpt de visserijsector bij de aanpassing aan veranderende eisen waaraan de sector moet voldoen. Door de Europese Commissie zijn onder dit beleid Meerjarige Oriëntatie Programma's (MOP) opgesteld. Deze bestaan uit maatregelen voor beheersing van de Europese visserijvloot. De maatregelen hebben betrekking op sanering van de visserijvloot, een zeedagenregeling en technische maatregelen. Doel van het MOP is om de visserijdruk te verminderen. Daarnaast worden er door het structuurbeleid gelden beschikbaar gemaakt voor marktontwikkeling, aquacultuur en onderzoek.

Marktbeleid

Het marktbeleid was de eerste serie gemeenschappelijke maatregelen. Het heeft als doel om, in belang van producenten en consumenten, vraag en aanbod met elkaar in overeenstemming te brengen. Hiervoor moet één gemeenschappelijke markt voor de lidstaten komen.

Extern beleid

De EU heeft met niet-EU-lidstaten visserijakkoorden gesloten. Dit is het extern visserijbeleid. Hierdoor is het mogelijk voor Nederland om bijvoorbeeld in Noorse en Zweedse wateren te vissen, waarbij afspraken zijn gemaakt over wederzijdse vangstrechten. Ook met Mauritanië zijn afspraken gemaakt, waardoor de trawlervloot in Mauritaanse wateren mag vissen. De Nederlandse reders betalen hiervoor een vergoeding aan de Mauritaanse overheid en tevens zijn er afspraken gemaakt over onderzoek naar de visbestanden, opleidingen voor de bevolking en het stimuleren van de lokale economie.